สำมะโนฯ เปิดภาพอีสาน บ้านเล็กลงเหลือ 3 คน ผู้สูงอายุ 23.3% ห่วงกลุ่มอยู่ลำพัง ชี้โจทย์ใหญ่เมืองเปลี่ยน

สำนักงานสถิติแห่งชาติ หรือ NSO เปิดข้อมูลสำมะโนประชากรและเคหะ พ.ศ. 2568 ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ในงานแถลงผลส่วนภูมิภาค ณ จังหวัดขอนแก่น ภายใต้แนวคิด “Thailand Digital Census for All: ก้าวข้ามความท้าทายสู่โอกาสใหม่ด้วยข้อมูลสำมะโนประชากร” โดยมีนายเอกพงษ์ หริ่มเจริญ ผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ เป็นประธานเปิดงาน และนายยุทธนา โพธิวิหค รองผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น ให้การต้อนรับ

ข้อมูลที่นำเสนอภายในงานสะท้อนภาพการเปลี่ยนแปลงของประชากรอีสานในหลายด้าน โดยสังคมเมืองในภาคตะวันออกเฉียงเหนือขยายตัว 29.1% ในช่วง 15 ปีที่ผ่านมา ขณะที่ขนาดครัวเรือนเฉลี่ยลดลงเหลือเพียง 3.0 คนต่อครัวเรือน

ขณะเดียวกัน ภาคอีสานกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงด้านโครงสร้างอายุ โดยมีสัดส่วนผู้สูงอายุ 23.3% ของประชากร มากกว่าสัดส่วนเด็กประมาณ 1.5 เท่า และยังพบประเด็นกลุ่มผู้สูงอายุที่ต้องใช้ชีวิตตามลำพัง ซึ่งเป็นหนึ่งในโจทย์สำคัญที่ต้องนำข้อมูลมาประกอบการวางแผนด้านสวัสดิการและสุขภาวะ

นายยุทธนา โพธิวิหค รองผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น ระบุว่า การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเป็นทั้งโจทย์สำหรับผู้กำหนดนโยบายและโอกาสของภาคเอกชน โดยข้อมูลสำมะโนฯ สามารถนำไปใช้ประกอบการจัดสรรงบประมาณเชิงพื้นที่ การดูแลประชาชน การวางแผนการจ้างงาน และการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในภูมิภาค

นอกจากประเด็นโครงสร้างประชากรแล้ว ข้อมูลยังสะท้อนการเปลี่ยนแปลงด้านการเคลื่อนย้ายแรงงาน โดยเส้นทางของวัยแรงงานจากภาคอีสานมีปลายทางสำคัญที่จังหวัดชลบุรีและพื้นที่เขตเศรษฐกิจตะวันออก หรือ EEC ซึ่งมีบทบาทเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับกรุงเทพมหานคร

ภายในงานมีการบรรยาย “ฉากทัศน์ประชากรภาคอีสาน 2568” รวมทั้งเวทีเสวนาจากภาคเอกชนและภาครัฐ ในหัวข้อ “รุกด้วยโอกาส: พลิกเกมเศรษฐกิจใหม่ เชื่อมโยงระเบียงตะวันออก (EEC)” โดย คุณภพพล เกษมสันต์ ณ อยุธยา ประธานสภาอุตสาหกรรมจังหวัดขอนแก่น วาระปี 2569-2571, นายกังวาน เหล่าวิโรจนกุล กรรมการผู้จัดการบริษัท ขอนแก่นพัฒนาเมือง (เคเคทีที) วิสาหกิจเพื่อสังคม จำกัด และ นายภาคภูมิ พัฒนเศรษฐานนท์ รองประธานหอการค้าจังหวัดขอนแก่น และต่อด้วยเสวนาโดยตัวแทนจากภาครัฐในหัวข้อ “บริหารเชิงรุก ปรับโครงสร้างเมือง: เมื่ออีสานหดตัวและพึ่งพิงสูง” โดย นายมังกร พรหมแสง ผู้เชี่ยวชาญด้านการวางแผนยุทธศาสตร์จังหวัด สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, นางสุภานัน เทียนทอง หัวหน้ากลุ่มการพัฒนาสังคมและสวัสดิการ (นักพัฒนาสังคมชำนาญการพิเศษ) พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดขอนแก่น และดร.นิออน ลีคะ นักสาธารณสุขปฏิบัติการ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น เพื่อแลกเปลี่ยนแนวทางการนำข้อมูลไปใช้รับมือกับการเปลี่ยนแปลงของเมือง เศรษฐกิจ สังคม และโครงสร้างประชากร

สำนักงานสถิติแห่งชาติระบุว่า การแถลงผลระดับภูมิภาคมีเป้าหมายเพื่อขยายการรับรู้และส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากข้อมูลสำมะโนฯ ให้ครอบคลุมทุกภาคส่วน และสนับสนุนการพัฒนาประเทศบนฐานข้อมูลเชิงประจักษ์