กรมศิลป์ส่งมอบเอกสารโบราณวัดจักรวรรดิฯ พบคัมภีร์ใบลานเก่าแก่อายุ 307 ปี

1. หน้าหลัก 
2. ท่องเที่ยว 
3. News 

กรมศิลป์ส่งมอบเอกสารโบราณวัดจักรวรรดิฯ พบคัมภีร์ใบลานเก่าแก่อายุ 307 ปี

เผยแพร่: 4 ส.ค. 2569 12:46   ปรับปรุง: 4 ส.ค. 2569 12:46   โดย: ผู้จัดการออนไลน์

นางสาวขนิษฐา โชติกวณิชย์ รองอธิบดีกรมศิลปากร เป็นประธานการแถลงข่าวและส่งมอบผลงานการอนุรักษ์จัดเก็บเอกสารโบราณวัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างวัดจักรวรรดิราชาวาสและกรมศิลปากร เพื่ออนุรักษ์ จัดระบบ และเผยแพร่องค์ความรู้จากเอกสารโบราณอันทรงคุณค่า

โครงการดังกล่าวดำเนินการตั้งแต่วันที่ 24 เมษายน 2568 ถึงวันที่ 6 กรกฎาคม 2569 เป็นระยะเวลาประมาณ 1 ปี 3 เดือน โดยบูรณาการความร่วมมือระหว่างกรมศิลปากร คณะสงฆ์ และประชาชน เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดูแลรักษามรดกทางศิลปวัฒนธรรม รวมถึงส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน และขยายเครือข่ายอาสาสมัครท้องถิ่นในการดูแลรักษามรดกทางศิลปวัฒนธรรม หรือ อส.มศ. ทั้งในกลุ่มภิกษุและฆราวาส

ผลการดำเนินงานสามารถอนุรักษ์ จัดเก็บ และจัดทำทะเบียนเอกสารโบราณประเภทคัมภีร์ใบลานและหนังสือสมุดไทยตามหลักวิชาการ โดยจัดทำทะเบียนคัมภีร์ใบลานจำนวน 2,374 เลขทะเบียน รวมกว่า 15,137 ผูก และหนังสือสมุดไทยจำนวน 75 เล่ม ส่งผลให้วัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหารเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้เอกสารโบราณที่สำคัญแห่งหนึ่งใจกลางกรุงเทพมหานคร และเป็นแหล่งที่มีปริมาณเอกสารโบราณจำนวนมากที่สุดเท่าที่เคยดำเนินการสำรวจและจัดทำทะเบียน

จากการสำรวจพบคัมภีร์ใบลานที่มีอายุเก่าแก่ที่สุดในแหล่งเอกสารโบราณของวัดจักรวรรดิฯ คือ คัมภีร์ “สิกขาบทวินิจฉัย” ซึ่งสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2262 ตรงกับสมัยสมเด็จพระเจ้าท้ายสระแห่งกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ปัจจุบันมีอายุ 307 ปี โดยเป็นคัมภีร์ที่อธิบายเนื้อหาในส่วนพระวินัยของพระไตรปิฎก

นอกจากนี้ ยังพบคัมภีร์ใบลานสมัยกรุงธนบุรี จำนวน 2 เรื่อง ได้แก่ “สารสังคหะ” สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2320 ปัจจุบันมีอายุ 249 ปี มีเนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับพระพุทธคุณ และ “จริยาปิฎก” สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2322 ปัจจุบันมีอายุ 247 ปี กล่าวถึงการบำเพ็ญบารมีในอดีตชาติของพระโพธิสัตว์ เพื่อแสดงถึงความเพียรพยายาม คัมภีร์ใบลานทั้ง 2 เรื่องถือเป็นเอกสารโบราณที่หายาก เนื่องจากกรุงธนบุรีเป็นราชธานีในช่วงระยะเวลาเพียง 15 ปี ทำให้หลักฐานเอกสารจากยุคดังกล่าวมีจำนวนจำกัด

ขณะเดียวกัน การสำรวจยังพบคัมภีร์ใบลานสมัยรัตนโกสินทร์ตั้งแต่รัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 7 มากกว่า 70 ชื่อเรื่อง ซึ่งนับเป็นแหล่งเอกสารโบราณที่มีคัมภีร์ใบลานสมัยรัตนโกสินทร์มากที่สุดเท่าที่กรมศิลปากรเคยสำรวจ อนุรักษ์ และจัดทำทะเบียน สะท้อนถึงความเจริญรุ่งเรืองของวัดจักรวรรดิราชาวาสตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3 เป็นต้นมา

ส่วนหนังสือสมุดไทยที่มีความโดดเด่น ได้แก่ หนังสือสมุดไทยเรื่องพระมาลัย สมัยรัตนโกสินทร์ ซึ่งมีภาพเขียนสีประกอบเนื้อหาอย่างงดงามทั้งด้านซ้ายและด้านขวาของสมุดไทย รวมถึงหนังสือสมุดไทยขาวที่ระบุปี พ.ศ. 2421 โดยนายจ่งสร้างถวายไว้ในพระพุทธศาสนา ด้วยความปรารถนาที่จะเข้าถึงพระนิพพาน จัดอยู่ในหมวดธรรมคดีและหมู่สวดมนต์ สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5

การดำเนินโครงการครั้งนี้ถือเป็นอีกก้าวสำคัญในการอนุรักษ์ สืบสาน และถ่ายทอดมรดกภูมิปัญญาของบรรพชนให้คงอยู่สืบไป พร้อมสร้างการรับรู้และการมีส่วนร่วมแก่ชุมชนท้องถิ่นที่อยู่ใกล้ชิดเอกสารโบราณ โดยมีวัดเป็นแหล่งเก็บรักษาเอกสารสำคัญ และคณะสงฆ์เป็นผู้ดูแลสมบัติทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่า เพื่อส่งต่อองค์ความรู้จากอดีตสู่คนรุ่นต่อไป

สามารถส่งข้อมูลข่าวสารด้านการท่องเที่ยว-อาหารมาได้ที่ อีเมล์ [email protected] หรือ ชมคลิปต่าง ๆ ได้ที่ Youtube :Travel MGR และ Instagram : @travelfoodonline และ TikTok : @travelfoodonline