Bliss Publishing สำนักพิมพ์ผู้เปิดตลาดนิยายแปลไทย

Bliss Publishing เป็นสำนักพิมพ์ที่ปิดตัวไปหลายปีแล้ว แต่นักอ่านจำนวนไม่น้อยยังจำหนังสือของที่นี่ได้ดี สำนักพิมพ์ก่อตั้งใน พ.ศ. 2542 และมีบทบาทในการเปิดตลาดนิยายแปลร่วมสมัยของไทย หลายแนวที่วางขายอยู่ทุกวันนี้เคยเริ่มต้นจากหนังสือของสำนักพิมพ์นี้ บทความของ The Cloud ในปี 2564 ย้อนดูผ่านหนังสือ 10 เล่ม โดยมี คุณลัดดาวัลย์ รัตนดิลกชัย หนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้ง เป็นผู้เล่า

ปรัชญาที่ตั้งใจเป็นเพื่อนผู้หญิงวัยทำงาน

คุณลัดดาวัลย์สรุปปรัชญาของสำนักพิมพ์ไว้ว่า ต้องการทำงานแปลที่อ่านสนุก ทันโลก และเป็นเพื่อนคุยของผู้หญิงทำงาน คำที่เธอใช้บ่อยเวลาเล่าย้อนคือคำว่า “ครั้งแรก” เพราะสำนักพิมพ์ชอบลงสนามที่ยังไม่มีใครเดิน

จากสำนักพิมพ์อิมเมจสู่การแยกตัว

Bliss Publishing เริ่มจากการเป็นส่วนหนึ่งของนิตยสารและสำนักพิมพ์อิมเมจ จากนั้นอิมเมจต้องการเน้นหนังสือภาพ Bliss จึงแยกออกมาเป็นสำนักพิมพ์เต็มตัว หนังสือเล่มแรกที่ออกในนามอิมเมจคือ แต่งหน้าสวยด้วยตัวเอง ของ ชรภาส โอภาสพันธ์ พิมพ์ พ.ศ. 2543

คุณลัดดาวัลย์เคยทำนิตยสารฉบับพิเศษด้านความงามและรู้จากลูกค้าโฆษณาว่าสินค้าแต่งหน้าขายดีที่สุด แต่ตลาดยังไม่มีหนังสือสอนแต่งหน้าสำหรับสาวไทย หนังสือเล่มนี้ทำร่วมกับสินค้าของแบรนด์ Estee Lauder ค่าสนับสนุนช่วยครอบคลุมต้นทุน จึงขายราคาย่อมเยาได้ทั้งที่พิมพ์สี่สีทั้งเล่ม พิมพ์ครั้งแรก 3,000 เล่มขายหมดใน 1 เดือน ครั้งต่อมาเพิ่มเป็น 10,000 เล่ม และยอดรวมแตะ 30,000 เล่ม

นิยายสาวทำงานที่เคยถูกวิจารณ์หนัก

Bliss Publishing แบ่งงานเป็นแบรนด์ย่อย แบรนด์ Bliss เน้นงานแปลตะวันตก ส่วน JBOOK เน้นงานเอเชียและญี่ปุ่น ไดอารี่ของบริดเจ็ท โจนส์ พิมพ์ พ.ศ. 2544 เป็นนิยายแนว Chick Literature เล่มแรกของไทย และขายดีจนพิมพ์ถึง 26 ครั้ง เนื้อหาว่าด้วยหญิงวัย 30 ที่มีงานทำ กังวลเรื่องน้ำหนักและความรัก และมีผู้ชายให้เลือก ช่วงนั้นมีนักวิจารณ์ออกรายการวิทยุตำหนิว่าหนังสือสร้างค่านิยมผิดๆ ให้ผู้หญิง ซึ่งคุณลัดดาวัลย์มองว่าสะท้อนว่าสังคมผู้หญิงสมัยใหม่เคลื่อนไปแล้ว

เล่มนี้ยังมีสิ่งใหม่อีกหลายอย่าง สำนักพิมพ์เลือก พลอย จริยะเวช มาเป็นนักแปลครั้งแรกในชีวิต เพราะบุคลิกคล้ายตัวละคร และเริ่มใช้ระบบ Reader ให้ผู้ที่เรียนจบจากประเทศต้นฉบับช่วยตรวจงานแปล ปกให้ ปราบดา หยุ่น วาดด้วยลายเส้นง่ายๆ พิมพ์สองสี ให้ดูโปร่งเบาและต่างจากหนังสือคู่แข่งที่ใช้สีเข้ม กลายเป็นเอกลักษณ์ของแบรนด์

JBOOK เปิดตลาดนิยายเอเชียและแนวใหม่ๆ

คิทเช่น ของ บานานา โยชิโมโต พิมพ์ พ.ศ. 2544 ถือเป็นตัวเปิดตลาดนิยายเอเชียสมัยใหม่และนิยายญี่ปุ่นร่วมสมัยในไทย แม้เนื้อหาจะเน้นศิลปะมากกว่าความบันเทิง และมีคนกังวลว่าจะขายยาก แต่นักอ่านไทยก็เปิดรับ งานของโยชิโมโตจึงถูกแปลตามมาอีกหลายเล่ม

ริง คำสาปมรณะ พิมพ์ พ.ศ. 2545 เปิดตลาดนิยายลึกลับสยองขวัญแปลในไทย เล่มนี้เป็นจุดเริ่มต้นของการทำงานตรงกับสำนักพิมพ์ญี่ปุ่น เพราะคุณลัดดาวัลย์ต้องไปพบและโน้มน้าวด้วยตัวเอง และทำให้สำนักพิมพ์มีผู้จัดจำหน่ายรายที่สอง คือซีเอ็ด ซึ่งมีหน้าร้านในเมืองเหมาะกับกลุ่มผู้อ่านของ JBOOK

งานอื่นที่เป็นครั้งแรกของวงการได้แก่

• มิเกะเนะโกะ โฮล์มส์ (พ.ศ. 2546) นิยายสืบสวนที่สอดแทรกอารมณ์ขัน
• คินดะอิจิ ยอดนักสืบ (พ.ศ. 2547) นิยายสืบสวนแบบซีรีส์ ต้นฉบับยาวกว่า 40 เล่ม สำนักพิมพ์ตัดสินใจหลังลองอ่านสองบทแรกแล้วสนุก และมีแฟนตามเก็บครบ
• ยมทูตสีขาว (พ.ศ. 2548) Light Novel เล่มแรกของไทย รูปเล่มกะทัดรัดเท่าฝ่ามือ ทีมงานทั้งหมดอายุไม่เกิน 25 ปี และวางขายใกล้โรงเรียนและมหาวิทยาลัย
• คำสารภาพของสาวนักช้อป (พ.ศ. 2548) นิยายที่นางเอกไม่สมบูรณ์แบบ แต่ผู้อ่านเชื่อมโยงได้
• เพื่อนสนิทคิดไม่ซื่อ (พ.ศ. 2550) นิยายสืบสวนโรแมนติกสำหรับวัยรุ่น ซึ่งต่อมาถูกสร้างเป็นซีรีส์ดังในอเมริกา

หลังปิดตัวและบทเรียนจากคนทำ

หลัง Bliss Publishing ปิดตัว คุณลัดดาวัลย์ก่อตั้งสำนักพิมพ์ Talent 1 และทำหนังสือท่องเที่ยวไลฟ์สไตล์ร่วมกับพลอย จริยะเวช เช่นเล่ม Aqua Paradise ที่พิมพ์ พ.ศ. 2555 รวมเมืองริมน้ำอย่างเวนิส นอร์เวย์ และมัลดีฟส์ โดยเล่าจากมุมมองนักเขียนและเน้นการออกแบบตัวเล่ม

เมื่อมองย้อนกลับไป เธอบอกว่าสำนักพิมพ์ทำหน้าที่สำคัญสามอย่าง อย่างแรกคือทำให้หนังสืออ่านง่ายและบันเทิงเข้ามาอยู่ในชีวิตคน อย่างที่สองคือแสดงให้เห็นการมองภาพรวมตั้งแต่เนื้อหา ปก จนถึงวิธีขาย โดยบรรณาธิการบริหารทำหน้าที่คล้ายโปรดิวเซอร์ และอย่างที่สามคือพิสูจน์ว่าสำนักพิมพ์ไม่ต้องใหญ่ ขอเพียงมีเอกลักษณ์และบริหารแบบธุรกิจจริงจัง

เธอยังเล่าว่าตั้งแต่ปีแรกทีมตกลงกันว่า ถ้าอยู่ไม่รอดก็เลิก ไม่ฝืนทำต่อจนกลายเป็นความขมขื่น เพราะคนที่ขมขื่นคงทำหนังสือสนุกไม่ได้