E-DUANG | ศึกษา อดีต เข้าใจ ปัจจุบัน ทาง ความคิด ทาง การเมือง - มติชนสุดสัปดาห์

E-DUANG

ก่อนเกิดสถานการณ์เดือนมิถุนายน 2475 ก่อนเกิดสถานการณ์ เดือนตุลาคม 2516 อันถือได้ว่าเป็นสถานการณ์”ใหญ่”ในทางการ เมืองจะปรากฏ”หน่อ”อันเป็นร่องรอยขึ้นในสังคม

       หากเป็นเมื่อเดือนมิถุนายน 2475 ก็เป็นร่องรอยอันเป็น”หน่อ” แห่ง”ประชาธิปไตย”

       สัมผัสได้จากบทบาทในแบบของ”เทียนวรรณ”

       รูปธรรมหนึ่งก็คือ บทกวีที่ว่า “ไพร่เป็นพื้นยืนร้องทำนองชอบ ตามระบอบปาเลียเมนต์ประเด็นขำ”

       อาจเป็นผลสะเทือนจาก”ตะวันตก”

       อาจเป็นผลสะเทือนจากข้อเสนอของบรรดา”เจ้านาย”ซึ่งเป็น นักเรียนนอกกลุ่มเล็กๆจำนวนหนึ่ง

       อาจเป็นผลสะเทือนจาก”ระบบโรงเรียน”ยุคใหม่

       ก่อให้เกิด คนรุ่นใหม่ ทำงานอิสระ ไม่ว่าจะเป็นเสมียนห้าง ไม่ว่าจะเป็น นักเขียน นักหนังสือพิมพ์

       และปะทุผ่านบทความอื้อฉาว”มนุษยภาพ”ใน”ไทยใหม่”

ถามว่าแล้วสถานการณ์ก่อนเดือนตุลาคม 2516 เล่าเกิดขึ้นและดำรงอยู่อย่างไร

       ไม่ต่างไปจากก่อนยุคเดือนมิถุนายน 2475 มากนักหรอก

       ก่อนเดือนมิถุนายน 2475 อาจเป็นระบอบสมบูรณาญาสิทธิ ราชย์ ขณะที่ก่อนเดือนตุลาคม 2516 เป็นระบอบเผด็จการทรราชย์

       อันดำรงอยู่อย่างยาวนานตั้งแต่หลังรัฐประหารเดือนพฤศจิกายน 2490

       จากยุค จอมพล ป.พิบูลสงคราม มายังยุค จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ และอยู่ในยุค จอมพลถนอม กิตติขจร รวมแล้วกว่า 2 ทศวรรษ

       จึงได้เห็นการลุกขึ้นมาของพลังใหม่ทั้งในทางความคิดและในทางเศรษฐกิจ

       แต่ถูกสกัดขัดขวางโดยพลังทางการทหาร การเมือง

       จึงเกิดการเคลื่อนไหวของความคิดเสรีนิยม ความคิดที่ต้องการเห็นการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในสังคมไทย

เด่นชัดอย่างยิ่งว่า ก่อนการเคลื่อนไหวใหญ่ในทางสังคมจะปรากฏ”หน่ออ่อน”ในทาง”ความคิด”ขึ้นก่อน

       เกิดปฏิบัติการ “ปักธง”ในทาง”ความคิด”

       สะท้อนให้เห็นความขัดแย้งที่เริ่มขยายวงจนกลายเป็นการต่อสู้ ปะทะ และนำไปสู่การแยกแตกตัว

       เป็นการแยกตัวออกจากกลุ่มเก่า ความคิดเก่า

       ไม่ว่าจะเป็นก่อนสถานการณ์เดือนมิถุนายน 2475 ก็เป็นเช่นนี้ ไม่ว่าจะเป็นก่อนสถานการณ์เดือนตุลาคม 2516 ก็เป็นเช่นนี้

       นั่นก็คือ การหว่านเมล็ดพันธุ์ในทาง”ความคิด”ใหม่ให้เกิดขึ้นและรุกคืบไปยึดครองอยู่เหนือความคิด”เก่า”อันเคยยึดครองพื้นที่ในทางความคิดมาก่อน

       พัฒนาการในทาง”ความคิด”มีวิถีของมันที่แน่นอน นั่นก็คือ  เมื่อถึงเวลาอันเหมาะสมและสุกงอมที่เคยเป็นเพียงความคิดก็แปรเป็น”ปฎิบัติการ”

      นี่คือ การรับช่วงระหว่าง”ความคิด” และ”การเมือง”

จากรัฐประหารเมื่อเดือนกันยายน 2549 เป็นต้นมา สภาพของสังคมไทยมีการดำรงอยู่ของ 2 ความคิด

       1 ความคิดบนฐาน”รัฐประหาร”

       1 ความคิดบนฐานแห่งการปฏิเสธและเห็นผลร้ายของการทำรัฐประหารจากเดือนกันยายน 2549 กระทั่งหลังเดือนพฤษภาคม 2557

       ที่เห็นและเป็นอยู่ในปัจจุบันเป็นผลสะเทือนจากการต่อสู้ของ 2 ความคิดนี้ด้วยความคึกคัก เข้มข้น