I Am Frankelda - มติชนสุดสัปดาห์

การ์ตูนที่รัก | นายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์

ตระการตา น่าจะเป็นคำที่ใช้บอกภาพรวมของหนังการ์ตูนเม็กซิกันเรื่องนี้

“เมื่อเราเขียนจินตนาการ จินตนาการจะตามหาเรา” น่าจะเป็นคำสำคัญของหนังทั้้งเรื่อง

แนะนำว่าควรดูพากย์ไทยจะได้ชื่นชมการออกแบบฉากหลัง ตัวละคร และการลงสีที่ตระการตาดังว่า ไม่นับว่าช่วงร้องเพลงจะได้ชื่นชมลีล่าท่าทาง อีกทั้งฟังบทแปลเนื้อร้องโดยไม่ต้องเหลือบตาดูคำบรรยายแปล เพลงเอกจะอยู่ท้ายเรื่อง ร้องดีร้องยาว ฮุกแล้วฮุกอีก จนไพเราะ

จะปิดคำบรรยายทั้งหมดก็ได้ หรือเปิดคำบรรยายอังกฤษไว้ก็ได้จะเข้าถึงเนื้อหาของหนังและเพลงมากขึ้น อันนี้แนะนำวิธีดูให้ตื่นตาตื่นใจ หากรักจะฟังเสียงเม็กซิกันบรรยายไทยหรืออังกฤษก็จะได้ บรรยากาศเม็กซิกันและเรื่องสยองๆ แบบอเมริกาใต้ไปเต็มอิ่ม

เป็นหนังสต็อปโมชั่นแอนิเมชั่นกอทิกมิวสิคัลดาร์กแฟนตาซี แค่คำบรรยายประเภทของหนังยังยาวจนเหนื่อย ตัวหนังก็ยาวจนเหนื่อยด้วย ว่ากันว่าเป็นสต็อปโมชั่นเรื่องแรกของเม็กซิโก เรื่องแรกยังอลังการเพียงนี้ เขียนเรื่องและกำกับโดย Arturo & Roy Ambriz เป็นตอนนำร่องของหนังชุดทางทีวี Frankelda’s Book of Spooks

ออกฉายเมื่อปี 2025 ที่ผ่านมานี้เอง

เรอัลเดล มอนเต เม็กซิโก ปี 1866 เปิดมาฉากแรกแม่ของฟรังซิสกา อิเมลดา ยืนวาดภาพทิวทัศน์อยู่กลางทุ่งแล้วล้มลงเสียชีวิต น่าจะด้วยโรคหัวใจอะไรสักอย่าง เวลานั้นเด็กหญิงฟรังซิสกานั่งเขียนหนังสืออยู่บนพื้นข้างๆ เธอชอบเขียนแต่ไม่รู้จะเขียนอะไร

คำพูดสุดท้ายของแม่คือ “ทุกครั้งที่ขีดเขียนหรือวาดภาพ จิตวิญญาณของลูกคือน้ำหมึก” ตามด้วย “มันเสกให้พวกเขามีชีวิตขึ้นมา มีตัวตนจริงไม่ต่างจากลูก”

“แม่ว่าพวกนั้นเห็นหนูมั้ย” เป็นคำถามสุดท้ายของหนูน้อย

ความตายของแม่ต่อหน้าต่อตาเด็กหญิงตัวน้อยย่อมสร้างบาดแผลในใจ แล้วเธอก็ถูกเลี้ยงโดยป้าใจร้าย “ใจร้ายเหมือนแม่มด” ป้าใช้เธอทำงานสารพัด เธอหลีกหนีโลกแห่งความจริงด้วยการเขียนหนังสือมากขึ้นอีก เธอจำที่แม่เคยพูดได้

“เมื่อเราเขียนจิตวิญญาณของเราจะอยู่ในน้ำหมึก น้ำหมึกสร้างโลกใบใหม่ให้แก่เรา”

ดูแอนิเมชั่นประกอบจะเห็นจริงเห็นจังว่าจิตวิญญาณเข้าไปอยู่ในน้ำหมึกได้อย่างไร ชวนให้คิดว่าจิตวิญญาณนักเขียนวันนี้ขึ้นไปอยู่บนจอคอมพิวเตอร์หรือเปล่า

ฟรังซิสกาชอบยืนอ่านหนังสือที่เธอเขียนให้เพื่อนๆ ฟังเวลาพัก

แต่แทนที่จะได้รับคำชื่นชม เธอกลับถูกโห่ฮาและว่าเพี้ยน เธอหลั่งน้ำตาหลายครั้ง (อย่าพลาดดูน้ำตาที่เกิดจากสต็อปโมชั่นแอนิเมชั่น) หรือว่าเธอเขียนอะไรที่ยากเกินไป

เธอมิได้เขียนอะไรที่ยากเกินไป เธอเขียนเรื่องน่ากลัวเกินไปและเกินจินตนาการ

เธอเขียนเรื่องโลกใต้ดินที่ชื่อว่าโทปัสเทเรนัส มีพระราชาชื่อฟิคทูโร พระราชินีชื่อทอร์โทลิน่า และเจ้าชายน้อยชื่อเออร์เนวัล หรืออีกชื่อหนึ่ง “เจ้าชายภูตสะพรึง”

ทั้งสามพระองค์ดูเหมือนจะใช้นกฮูกเป็นต้นแบบมีปีกบินไปมาได้

ดินแดนนี้ดำรงอยู่ได้ด้วยความกลัวของมนุษย์ จึงมีขุนนางคนสำคัญชื่อโปรคัสเตส เป็นแมงมุมยักษ์สีเขียวอื๋อแปดขา เส้นขนยาวยั้วเยี้ยน่าขนลุก มีดวงตานับสิบรอบตัวน่าสะอิดสะเอียน และมีนิ้วมือข้างละแปดนิ้วทำหน้าที่เขียนฝันร้ายให้แก่ผู้คน

ลองเด็กหญิงเขียนอะไรแบบนี้ได้ หากไม่ถูกจับส่งนักจิตวิทยาก็แปลก

เจ้าชายเออร์เนวัล มีชื่อตามตำแหน่งว่าเจ้าชายภูตสะพรึง สะพรึงเสมือนบอกเป็นนัยว่าหน้าที่รักษาความกลัวในหมู่มวลมนุษย์จะเป็นของรัชทายาท แต่วันนี้เจ้าชายยังเป็นแค่ฮูกน้อยแสนซน วันหนึ่งจึงปีนพิณแมงมุมขึ้นข้างบนแล้วหลุดขึ้นไปบนโลกมนุษย์ เขาได้ยินที่ฟรังซิสกาอ่านหนังสือที่เธอเขียนให้เพื่อนๆ ฟัง

เจ้าชายภูตสะพรึงกลับลงมาโลกเบื้องล่าง พระบิดามารดาสั่งห้ามเจ้าชายขึ้นไปโลกเบื้องบนอีก การข้ามไปมาระหว่างสองภพอาจจะทำให้เสียสมดุลและทำลายทั้งสองภพลงได้

“ถึงเวลาที่ท่านต้องบอกลูกแล้ว” พระราชินีเตือนพระราชา

“พิณแมงมุมใช้บรรเลงจิตใต้สำนึก” พระบิดาเล่าให้ฟัง คือจิตใต้สำนึกของพวกมนุษย์ “ภพของเราคือที่ความกลัวของมนุษย์อาศัยอยู่ เราคือแนวคิดที่ทำให้คนหวั่นกลัว”

“เราคือแนวคิด แปลว่าเราไม่มีตัวตนหรือ” เจ้าชายไม่เข้าใจ

แล้วเวลาก็ผ่านไปสิบปี

ฟรังซิสกาโตเป็นสาว เธอเขียนหนังสือเสร็จแล้วจึงเอาไปเสนอบรรณาธิการสำนักพิมพ์ตามที่บุตรชายของบรรณาธิการแนะนำ “วรรณกรรมควรสะท้อนความจริง” เธอถูกไล่ออกมา ผลงานสิบปีล้มเหลว เธอหลบไปนั่งร้องไห้พลางขีดฆ่าชื่อของเธอออก ชื่อของฟรังซิสกา อิเมลดา ถูกลดทอนเป็นฟรังเกลดา เธอรู้สึกฮึกเหิมอีกครั้งหนึ่ง เมื่อฟรังซิสกาเขียนไม่ได้ ฟรังเกลดาจะเขียนเอง

แล้วเวลาก็ผ่านไปสิบปี

ปีศาจแมงมุมโปรคัสเตสหมดมุขจะเขียนฝันร้ายเพื่อบรรเลงเข้าจิตใต้สำนึกของมนุษย์ จึงวางแผนชิงฟรังซิสกาและหนังสือที่เธอเขียนมาใช้ประโยชน์ มันใช้เจ้าชายภูตสะพรึงเป็นเครื่องมือเข้าหาหญิงสาวแล้วลวงหญิงสาวลงมาเมืองใต้ดิน เมืองที่เธอเป็นผู้เขียนขึ้นมาเองทั้งหมดกับมือ

แต่บัดนี้เมืองนี้รวมทั้งคนรักกำลังจะเอาประโยชน์จากเธอ

หนังดูยากแต่เชื่อว่าเหตุหนึ่งเพราะความสวยงามเกินขีดของงานด้านภาพดึงความสนใจไปมาก

พระราชา พระราชินี และเจ้าชายภูตสะพรึงออกแบบมาอย่างพิถีพิถัน

เสนาแมงมุมจ้าวแห่งฝันร้ายน่าสยดสยองจนดูไม่ทัน อดไม่ได้ต้องแช่ภาพพินิจพิจารณาแล้วนับนิ้วชัดๆ ว่ามีกี่นิ้วกันแน่

ทหารองครักษ์อลังการกว่าเกมออฟโธรน หรือเฮาส์ออฟเดอะแดร็กกอนหลายเท่า

พิณแมงมุมและพระราชวังโออ่าเหลือกำลังที่จะชื่นชมได้ถี่ถ้วน

ยังไม่นับว่ายังมีปีศาจที่ประกอบกันขึ้นเป็นสภาอีกนับสิบตัวยั้วเยี้ยกันไปหมด

คนเราพบเรื่องไม่ดีไม่งามกันทุกวันแต่น้ำท่วมปากพูดไม่ออก ถูกศีลธรรม จารีต ประเพณี กฎหมาย มารยาท และธรรมเนียมปฏิบัติกดเอาไว้โดยตลอด

ความฝันจึงเป็นทางระบายความกดดันประจำวัน

ฝันร้ายจึงมีประโยชน์ต่อมนุษย์

“เมื่อเราเขียนจินตนาการ จินตนาการจะตามหาเรา”