ทำเนียบขาวกล่าวหา Moonshot AI ของจีนแอบปั้นโมเดล Kimi K3 โดยใช้ชิป Nvidia GB300 ผ่านเซิร์ฟเวอร์ใน ‘ไทย’

เจ้าหน้าที่ระดับสูงของทำเนียบขาวออกมากล่าวหา Moonshot AI สตาร์ทอัพด้านปัญญาประดิษฐ์ของจีนว่า นำผลลัพธ์จากโมเดล AI ของสหรัฐฯ ไปใช้อย่างไม่เหมาะสม เพื่อพัฒนาโมเดล Kimi K3 ที่เพิ่งเปิดตัวและสร้างแรงสั่นสะเทือนไปทั้งวงการเทคโนโลยี พร้อมระบุว่า บริษัทเข้าถึงชิป Nvidia รุ่น GB300 ที่ถูกห้ามขายให้บริษัทจีน ซึ่งรวมถึงการเข้าถึงจากเซิร์ฟเวอร์ที่ตั้งอยู่ในประเทศไทยด้วย

ไมเคิล แครตซิออส ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีประจำทำเนียบขาว โพสต์ผ่าน X เมื่อวันพุธ (22 ก.ค.) ที่ผ่านมาว่า รัฐบาลสหรัฐฯ มีข้อมูลว่า Moonshot ได้จัดหาเซิร์ฟเวอร์ที่ติดตั้งชิป GB300 มาไว้ในครอบครอง

นอกจากนี้ยังเข้าถึงเซิร์ฟเวอร์ที่ติดตั้งชิปรุ่นดังกล่าวซึ่งตั้งอยู่ในประเทศไทย โดยมีความเป็นไปได้ว่าเพื่อใช้ฝึกโมเดล AI ของบริษัท

ข้อกล่าวหานี้ชี้ว่า Moonshot ละเมิดทั้งกฎควบคุมการส่งออกของสหรัฐฯ และเงื่อนไขการใช้งานของบริษัทเจ้าของโมเดล ทั้งนี้ Moonshot และ Nvidia ยังไม่ได้ตอบกลับคำขอความเห็นต่อโพสต์ของแครตซิออส

ปมชิป Blackwell ที่ห้ามขายให้บริษัทจีน

ชิป GB300 ที่แครตซิออสอ้างถึงเป็นส่วนหนึ่งของผลิตภัณฑ์ตระกูล Blackwell ซึ่งสหรัฐฯ ห้ามจำหน่ายให้บริษัทจีน โดยแม้รัฐบาลทรัมป์จะเปิดทางให้ขายชิป H200 ที่มีสมรรถนะต่ำกว่าได้บ้าง แต่ยังคงสกัดการขายชิปตระกูล Blackwell ที่ล้ำสมัยกว่าอยู่

ที่ผ่านมาสหรัฐฯ จำกัดการส่งออกชิปที่ล้ำสมัยที่สุดของ Nvidia มาตั้งแต่ปี 2022 ด้วยความกังวลว่าอาจถูกกองทัพจีนนำไปใช้ประโยชน์ ซึ่งนับจากนั้นรัฐบาลหลายประเทศทั่วโลกก็เข้มงวดกับการลักลอบขนชิปมากขึ้น

ขณะที่บันทึกภายในเมื่อเดือนพฤษภาคมยังยืนยันว่า สำนักงานอุตสาหกรรมและความมั่นคง ซึ่งดูแลการควบคุมการส่งออกชิป AI จำกัดการขายชิปประสิทธิภาพสูงให้บริษัทจีนแม้จะอยู่นอกประเทศจีนก็ตาม

โดยเจ้าหน้าที่กำลังตรวจสอบว่ามีบริษัทใดอาศัยช่องโหว่ส่งชิปไปยังบริษัทลูกของกิจการจีนหรือไม่ ซึ่งเป็นบริบทที่ทำให้การเข้าถึงเซิร์ฟเวอร์ในไทยถูกจับตาเป็นพิเศษ

นอกจากประเด็นชิปแล้ว แครตซิออสยังระบุว่า Moonshot พัฒนาแพลตฟอร์มภายในที่ซับซ้อนขึ้นมาเพื่อทำ distillation กับโมเดลของสหรัฐฯ ในวงกว้าง ซึ่งเป็นเทคนิคที่ดึงคำตอบจากโมเดลที่แข็งแกร่งกว่ามาฝึกโมเดลที่อ่อนแอกว่า เพื่อลอกความสามารถบางส่วนมาไว้กับตัวเอง

โดยเขาระบุว่าแพลตฟอร์มดังกล่าวยังช่วยให้บริษัทสลับวิธีเข้าถึงได้อย่างรวดเร็วเพื่อหลบเลี่ยงการตรวจจับ

ท่าทีคว่ำบาตรจากฝั่งรัฐบาลสหรัฐฯ

สกอตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐฯ ก็แสดงความกังวลในทำนองเดียวกันเมื่อวันอังคาร (21 ก.ค.) แม้จะไม่ได้เจาะจงถึง Moonshot โดยระบุว่ารัฐบาลสนับสนุนโมเดลแบบโอเพนซอร์ส แต่ไม่สนับสนุนการขโมยทรัพย์สินทางปัญญา และหากพบว่าโมเดลจากต่างประเทศขโมยจากบริษัทอเมริกัน สหรัฐฯ ก็มีอำนาจคว่ำบาตรได้

เบสเซนต์ยังกล่าวผ่าน Fox Business ว่า ทางการสหรัฐฯ กำลังตรวจพบร่องรอยเฉพาะตัวที่บ่งชี้ว่าโมเดลจีนหลายตัวมีต้นทางมาจากโมเดลภาษาขนาดใหญ่สัญชาติอเมริกัน ซึ่งเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้

ก่อนย้ำจุดยืนอีกครั้งในวันพุธว่ามาตรการคว่ำบาตรและการขึ้นบัญชีดำยังเป็นทางเลือกที่พร้อมนำมาใช้ พร้อมระบุว่าการสนับสนุนโอเพนซอร์สไม่ได้แปลว่าเปิดให้ใครก็ได้มาหยิบฉวยทรัพย์สินทางปัญญาของอเมริกา

ท่าทีเหล่านี้สอดคล้องกับข้อกล่าวหาที่เพิ่มขึ้นจาก OpenAI และ Anthropic ที่ระบุว่าคู่แข่งจากจีนนำผลลัพธ์จากโมเดลชั้นนำของสหรัฐฯ ไปใช้อย่างเป็นระบบโดยไม่ได้รับอนุญาต เพื่อพัฒนาแชตบอตคู่แข่งด้วยต้นทุนเพียงเศษเสี้ยว โดยก่อนหน้านี้ Anthropic เคยกล่าวหา Moonshot ในประเด็นเดียวกัน ซึ่ง Moonshot ยังไม่ได้ตอบข้อกล่าวหาดังกล่าว

เช่นเดียวกับเมื่อเดือนมิถุนายนที่ Anthropic กล่าวหา Alibaba ว่าลอบดูดความสามารถของโมเดล Claude ผ่านการทำ distillation พร้อมเรียกร้องให้สภาคองเกรสลงโทษบริษัทที่อยู่เบื้องหลัง ขณะที่ฝ่ายนิติบัญญัติทั้งสองสภาก็ผลักดันกฎหมายที่มีเป้าหมายขึ้นบัญชีดำหรือคว่ำบาตรบริษัทจีนที่ทำ distillation อย่างไม่เหมาะสม

ทั้งนี้ รัฐบาลจีนยังไม่ได้ออกแถลงการณ์ตอบโต้ข้อกล่าวหาล่าสุด แต่ก่อนหน้านี้เคยระบุว่าการพัฒนา AI ของประเทศเป็นผลจากความทุ่มเทและความพยายามของตัวเอง รวมถึงความร่วมมือระหว่างประเทศ

เมื่อ Kimi K3 สั่นคลอนความเชื่อเรื่องช่องว่างสหรัฐฯ-จีน

ต้นตอของความตื่นตัวครั้งนี้คือ Kimi K3 ซึ่งเป็นโมเดลแบบ Open-Weight ที่ Moonshot ระบุว่า มีความสามารถโดยรวมเหนือกว่าคู่แข่งทุกราย ยกเว้น Claude Fable 5 ของ Anthropic และ GPT-5.6 ของ OpenAI

การเปิดตัวดังกล่าวสั่นคลอนสมมติฐานที่เชื่อกันมานานว่าความสามารถด้าน AI ของจีนยังตามหลังผู้นำอย่าง OpenAI และ Anthropic อยู่มาก จนทำให้หุ้นกลุ่มเทคโนโลยีปรับตัวลงแรง คล้ายกับที่เคยเกิดขึ้นจากผลกระทบของ DeepSeek เมื่อปีก่อน

โดย Moonshot มีกำหนดปล่อย Kimi K3 เป็นโมเดลโอเพนซอร์สในวันที่ 27 กรกฎาคม ซึ่งจะเป็นโมเดลขนาดใหญ่ระดับนี้ตัวแรกที่เปิดให้ดาวน์โหลดและปรับแต่งได้อย่างอิสระ

ทางฝั่ง OpenAI นั้น เกร็ก บร็อคแมน ประธานบริษัท ยอมรับว่า Moonshot พัฒนาโมเดลที่แข่งขันได้จริง โดยระบุว่าเป็นโมเดลที่ดีทีเดียวอย่างไม่ต้องสงสัย แต่เมื่อถูกถามว่า Moonshot ดึงผลลัพธ์จากโมเดลของ OpenAI ไปใช้หรือไม่ เขากลับตอบว่ายังเร็วเกินไปที่จะสรุป พร้อมย้ำว่าบริษัทเฝ้าติดตามเรื่องนี้อยู่เสมอ

บร็อคแมนระบุว่า เขาเคยเห็นการประเมินที่ชี้ว่าจีนอาจตามหลังสหรัฐฯ ในการพัฒนาโมเดลเพียงราว 4 เดือนเท่านั้น ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญบางรายมองว่าอาจสั้นกว่านั้นอีก อย่างไรก็ตามเขายืนยันว่า OpenAI ยังมีความได้เปรียบอย่างมาก จากการลงทุนด้านทรัพยากรประมวลผลตั้งแต่เนิ่นๆ และการวิจัยที่สะสมมาหลายปี

เขายังชี้ว่า มีความเข้าใจผิดว่าโมเดลแบบ Open-Weight อย่าง Kimi นั้นใช้งานฟรี ทั้งที่ยังเป็นโมเดลขนาดใหญ่ที่ต้องใช้ทรัพยากรประมวลผลจำนวนมาก ซึ่งมีต้นทุนสูง โดยการแข่งขันที่แท้จริงจะอยู่ที่ว่าใครสร้างโมเดลที่มีประสิทธิภาพและคุ้มค่าที่สุดได้

ขณะที่ OpenAI ออกแถลงการณ์ว่าโมเดลแบบเปิดมีความสำคัญต่อการทำให้ทุกคนเข้าถึง AI ได้ พร้อมระบุว่าความก้าวหน้าของโมเดลเปิดจากจีนไม่ใช่เหตุผลที่จะต่อต้านแนวทางเปิดกว้าง

ความเคลื่อนไหวทั้งหมดนี้เกิดขึ้นในจังหวะที่ Moonshot กำลังเร่งระดมทุนรอบสุดท้ายก่อนเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฮ่องกง ซึ่งอาจเกิดขึ้นเร็วที่สุดภายในปีนี้ ที่ระดับมูลค่าบริษัทสูงถึง 5 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 1.69 ล้านล้านบาท)

แม้นักลงทุนสหรัฐฯ จะไม่ได้ถูกห้ามลงทุนในบริษัทที่ซื้อขายในฮ่องกงเป็นการทั่วไป แต่หากสหรัฐฯ ตัดสินใจคว่ำบาตรบริษัทใดเป็นการเฉพาะ ก็อาจสกัดไม่ให้เม็ดเงินอเมริกันไหลเข้าไปยังบริษัทนั้นได้ ซึ่งกลายเป็นความเสี่ยงที่ Moonshot ต้องเผชิญท่ามกลางการตรวจสอบที่เข้มข้นขึ้น

หมายเหตุ: ใช้อัตราแลกเปลี่ยน 1 ดอลลาร์สหรัฐ เท่ากับ 33.80 บาท ณ วันที่ 23 กรกฎาคม 2569

ภาพ: Samuel Boivin/NurPhoto via Getty Images

อ้างอิง:

ABOUT THE AUTHOR

ถนัดกิจ จันกิเสน

Content Creator ประจำกองบรรณาธิการ THE STANDARD WEALTH ผู้เสพติดโลกธุรกิจ การตลาด เทคโนโลยี และชอบสำรวจโลกออฟไลน์และออนไลน์มาถอดรหัสความเคลื่อนไหวให้เป็นเรื่องเข้าใจง่าย สนุก และได้ไอเดียใหม่ๆ