เปิดแผนที่ “วงแหวนแห่งไฟ” มีประเทศไหนบ้าง เช็กพิกัดเสี่ยงแผ่นดินไหว-ภูเขาไฟระเบิด

“วงแหวนแห่งไฟ” เป็นคำที่มักปรากฏในข่าวแผ่นดินไหวและภูเขาไฟระเบิด โดยเฉพาะเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในประเทศรอบมหาสมุทรแปซิฟิก ตั้งแต่ญี่ปุ่น อินโดนีเซีย นิวซีแลนด์ ไปจนถึงชายฝั่งตะวันตกของทวีปอเมริกา พื้นที่นี้คืออะไร เหตุใดจึงเกิดภัยธรรมชาติบ่อย และมีประเทศใดอยู่ในแนววงแหวนแห่งไฟบ้าง

รู้จัก “วงแหวนแห่งไฟ” คืออะไร

วงแหวนแห่งไฟ หรือ Ring of Fire คือ แนวของภูเขาไฟรูปโค้งและร่องลึกก้นสมุทรที่วางตัวล้อมรอบแอ่งมหาสมุทรแปซิฟิกบางส่วน มีลักษณะคล้ายวงแหวนหรือเกือกม้า จึงเป็นที่มาของชื่อดังกล่าว

สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ หรือ USGS ระบุว่า บริเวณนี้เป็นเขตที่เกิดแผ่นดินไหวและภูเขาไฟระเบิดบ่อยครั้ง โดยร่องลึกก้นสมุทรจะอยู่ด้านนอก ส่วนแนวหมู่เกาะภูเขาไฟจะวางตัวขนานกับร่องลึกและอยู่ค่อนไปทางฝั่งแผ่นดินเสมอ 

อย่างไรก็ตาม คำว่า “วงแหวน” ไม่ได้หมายความว่าแนวภูเขาไฟเชื่อมต่อกันเป็นวงกลมสมบูรณ์ แต่เป็นชื่อเรียกรวมแนวร่องลึกก้นสมุทรและแนวภูเขาไฟหลายช่วงที่เรียงตัวอยู่รอบมหาสมุทรแปซิฟิก

ทำไมประเทศบริเวณ “วงแหวนแห่งไฟ” เกิดเหตุแผ่นดินไหวบ่อย

วงแหวนแห่งไฟประกอบด้วยแนวร่องลึกก้นสมุทรและแนวภูเขาไฟจำนวนมาก พื้นที่เหล่านี้เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนตัวและปฏิสัมพันธ์กันของแผ่นเปลือกโลก เมื่อแผ่นเปลือกโลกเคลื่อนเข้าหากัน บางบริเวณอาจเกิดการมุดตัวลงใต้แผ่นเปลือกโลกอีกแผ่นหนึ่ง จนก่อให้เกิดร่องลึกก้นสมุทร แผ่นดินไหว และแนวภูเขาไฟตามมา ด้วยเหตุนี้จึงทำให้พื้นที่รอบมหาสมุทรแปซิฟิก มักจะเกิดปรากฏการณ์ทางธรณีวิทยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะแผ่นดินไหว หรือภูเขาไฟระเบิด

ส่องแผนที่วงแหวนแห่งไฟ มีผ่านประเทศไหนบ้าง

แนววงแหวนแห่งไฟทอดตัวรอบมหาสมุทรแปซิฟิก ตั้งแต่ฝั่งโอเชียเนียและเอเชีย ขึ้นไปยังตอนเหนือของมหาสมุทร ก่อนวกลงมาตามชายฝั่งตะวันตกของทวีปอเมริกา โดยประเทศและดินแดนสำคัญที่อยู่บนหรือใกล้แนวดังกล่าว ได้แก่

ทั้งนี้ รายชื่อข้างต้นเป็นการอธิบายพื้นที่ตามแนวที่ปรากฏในแผนที่ ไม่ได้หมายความว่าทุกพื้นที่ของประเทศเหล่านี้มีความเสี่ยงเท่ากัน เพราะแนวร่องลึก แนวภูเขาไฟ และระยะห่างจากขอบแผ่นเปลือกโลกแตกต่างกันนั่นเอง

ประเทศไทยตั้งอยู่ใน “วงแหวนแห่งไฟ” หรือไม่

แนววงแหวนแห่งไฟที่สำคัญในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทอดผ่านบริเวณประเทศอินโดนีเซียและฟิลิปปินส์เป็นหลัก ดังนั้น ไทยจึงไม่ใช่ประเทศที่ตั้งอยู่บนแนววงแหวนแห่งไฟโดยตรง แต่เหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาดใหญ่ในบริเวณใกล้เคียง ก็ส่งแรงสั่นสะเทือนหรือส่งผลกระทบมาถึงประเทศไทยได้เช่นกัน แต่อาจไม่รุนแรงเท่ากับประเทศที่ตั้งอยู่บริเวณแนววงแหวนแห่งไฟโดยตรง 

อย่าเข้าใจผิด! ประเทศที่อยู่ในแนววงแหวนแห่งไฟ ไม่ได้หมายความว่าจะเกิดภัยพิบัติเสมอไป

ประเทศที่มีดินแดนตั้งอยู่บริเวณวงแหวนแห่งไฟ อาจมีโอกาสเกิดเหตุการณ์ทางธรณีวิทยาบ่อยกว่าหลายพื้นที่ของโลก  แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเกิดแผ่นดินไหวรุนแรงหรือภูเขาไฟระเบิดตลอดเวลา 

แต่ละประเทศจึงต้องอาศัยการเฝ้าระวังแผ่นดินไหวและภูเขาไฟ การออกแบบอาคารให้เหมาะกับระดับความเสี่ยง ตลอดจนการเตรียมระบบเตือนภัยและแผนอพยพสำหรับประชาชน

ที่มา : U.S. Geological Survey (USGS) และ National Geographic