เกษตรกรบุกก.เกษตรฯ จี้ถอน UPOV จากการเจรจา FTA ไทย-EU กระทรวงยัน เก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกต่อ ไม่ผิด

ก.เกษตร ยันจะไม่ทำให้เกษตรกรเสียประโยชน์ หลังเครือข่ายจี้รัฐถอนเรื่อง UPOV 1991 ออกจากการเจรจา FTA ไทย-EU

เมื่อวันที่ 23 กันยายน ที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นายสรวุฒิ เนื่องจำนงค์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นผู้แทนรับหนังสือและรับฟังเสียงสะท้อนของเครือข่ายเกษตรกรทางเลือกประเทศไทยกว่า 100 คน ที่เข้ายื่นหนังสือและแสดงออกเชิงสัญลักษณ์เพื่อแสดงข้อกังวลต่อการเจรจา FTA รอบที่ 10 ระหว่างรัฐบาลไทยกับสหภาพยุโรป โดยเฉพาะประเด็นเกี่ยวกับการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ ภายใต้อนุสัญญา UPOV 1991 ซึ่งกำลังจะมีขึ้นในช่วงระหว่างที่ 28 กันยายน-6 ตุลาคมนี้ ที่ จ.ภูเก็ต

นายสรวุฒิระบุว่า รัฐบาลไทย โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์พร้อมที่รับฟังข้อคิดเห็นทุกภาคส่วน และพร้อมแลกเปลี่ยนข้อมูล รวมถึงข้อเท็จจริง เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง โดยมุ่งปกป้องผลประโยชน์ของเกษตรกรเป็นสำคัญ ยืนยันว่าจะไม่ดำเนินการใดๆ ที่ทำให้ไทยต้องเสียเปรียบ หรือถูกเอาเปรียบหากมีข้อกำหนดใหม่ ส่วนประเด็นที่สังคมมีความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนในเรื่องการเก็บหรือขยายพันธุ์พืชนั้น ยืนยันว่า กฎหมายดังกล่าวไม่ได้ส่งผลเสียร้ายแรงตามที่ถูกกล่าวหา แต่หากเป็นเมล็ดพันธุ์ผ่านการวิจัยและพัฒนา รวมถึงมีการจดทะเบียนทางการค้า ถึงจะได้รับผลกระทบอย่างแน่นอน

ขณะที่เครือข่ายภาคเกษตรกรทางเลือกประเทศไทยยังคงต้องการความชัดเจนของกระทรวงเกษตรฯ จึงมีการปะทะคารมกันเล็กน้อย ทั้งนี้ เครือข่ายเกษตรกรทางเลือกประเทศไทยได้ยืนยันจุดยืน คือต้องการให้รัฐบาลไทยถอนประเด็นการหารือในเรื่อง UPOV1991 ออกจากการเจรจา FTA กับสหภาพยุโรป และหากยังไม่เห็นการเปลี่ยนแปลงหรือมีความคืบหน้าในเรื่องนี้โดยเร็ว จะไปรวมตัวเรียกร้องอีกครั้งในห้วงการประชุม FTA ที่ จ.ภูเก็ต ในช่วงปลายเดือนกันยายน 2569 นี้

ผู้สื่อข่าวรายงานเพิ่มเติมว่า เหตุที่เกิดขึ้นมาจากกระแสการนำเสนอข้อมูลจากโซเชียลมีเดียถึงการที่ประเทศไทยจะเข้าร่วมอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ หรือ UPOV หรือ International Convention for the Protection of New Varieties of Plants (อนุสัญญา) ที่เกษตรกรกังวลว่าการเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกต่อจะผิดกฎหมายหรือไม่

ทั้งนี้ นายกฤษ อุตตมะเวทิน รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในฐานะโฆษกกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ชี้แจงเมื่อวันที่ 22 กันยายนว่า ร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชฉบับใหม่ จะยังกำหนดอนุญาตให้เกษตรกรรายย่อยเก็บเมล็ดพันธุ์ของพืชอาหารสำคัญของประเทศ เช่น ข้าว ข้าวโพด และถั่วต่างๆ ไว้ปลูกต่อในแปลงเพาะปลูกของตัวเองได้โดยไม่มีความผิด ยืนยันว่าทั้ง พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืชฉบับปัจจุบันและร่างฉบับใหม่ เกษตรกรสามารถใช้ประโยชน์ได้ตามปกติทั้งหมด 100% จะไม่มีการออกกฎหมายจำกัดสิทธิเกษตรกรในการเก็บรักษา แลกเปลี่ยน หรือจำหน่ายเมล็ดพันธุ์